O dwóch wyrokach dotyczących VATu

O problemach z podatkiem od towarów i usług w zamówieniowych realiach pisałem już w „szponach” kilkakrotnie – ostatni raz ponad rok temu, po opublikowaniu uchwały Sądu Najwyższego w tej sprawie (link). SN wówczas, powołując się m.in. na konieczność zapewnienia uczciwej konkurencji, wskazał iż błąd w stawce podatku VAT jest błędem w obliczeniu ceny. Co do zasady. W ostatnich dwóch wydaniach „Informatora UZP” pojawiły się jednak dwa ciekawe wyroki KIO dotyczące właśnie VATu wydane w pewnych bardzo szczególnych stanach faktycznych. W obu tych wyrokach uznano, że wskazanie błędnej stawki podatku VAT nie musi być uznawane za błąd w obliczeniu ceny. Czy słusznie?

Czy zamawiający może wystąpić o indywidualną interpretację podatkową?

Zamawiający nie ma obowiązku określania stawki podatku VAT w SIWZ. To na wykonawcy ciąży obowiązek podania właściwej stawki w swojej ofercie, tak więc - w przypadku wątpliwości - może skorzystać z instytucji indywidualnej interpretacji podatkowej. Powstaje jednak pytanie, czy zamwiajacy, który chce uławić życie oferentom i ewentualnie ograniczyć niepewność związaną z późniejszymi sporami powstałymi na tym tle, może złożyć wniosek o taką interpretację?

Do tego zamawiajacy musiałby wykazać, iż posiada status tzw. zainteresowanego, czyli podmiotu, któremu przysługuje prawo do interpretacji. Będzie to możliwe np. w przypadku, gdy zamawiający jest podatnikiem VAT z tytułu wykonawych dla niego usług lub zakupu towarów, gdy jego oferent będzie pochodził z zagranicy. Taki zamawiający będzie musiał jednak dobrze uargumentować swój wniosek, gdyż przed ogłoszeniem przetargu nie ma on wiedzy, czy oferty będą pochodziły od podmiotów krajowych, czy zagranicznych.

Więcej na ten temat: Rzeczpospolita, Jak ustalić wysokość VAT, zanim wykonawcy złożą oferty.

Kiedy pomyłka w stawce podatku VAT powoduje odrzucenie oferty?

Zgodnie z treścią art. 87 ust. 2 PZP zamawiający poprawia w ofercie oczywiste omyłki pisarskie, oczywiste omyłki rachunkowe, z uwzględnieniem konsekwencji rachunkowych dokonanych poprawek, oraz inne omyłki polegające na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodujące istotnych zmian w treści oferty. Zamawiający po poprawieniu omyłki ma obowiązek zawiadomić o tym wykonawcę, którego oferta została poprawiona.

Nie wszystkie jednak błędy w ofercie da się poprawić. Przyczyną odrzucenia oferty (art. 89 ust. 1 pkt 6 PZP) będzie każdy błąd w obliczeniu ceny, inny niż oczywista omyłka rachunkowa podlegająca poprawieniu na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2.

W doktrynie wskazuje się, iż błędem takim w szczególności będzie „zastosowanie niewłaściwych jednostek miary, niewłaściwych ilości zakresu czynności, które trzeba wykonać w trakcie realizacji zamówienia, błędem będzie również przyjęcie niewłaściwej stawki podatku VAT” (Dzierżanowski Włodzimierz, Jerzykowski Jarosław, Stachowiak Małgorzata, Prawo Zamówień Publicznych, Komentarz, 2010).

W swojej uchwale z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt III CZP 52/11, potwierdził to również Sąd Najwyższy - „Określenie w ofercie ceny brutto z uwzględnieniem nieprawidłowej stawki podatku od towarów i usług stanowi błąd w obliczeniu ceny, jeżeli brak jest ustawowych przesłanek wystąpienia omyłki”.

Potwierdza to także  orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej (KIO 588/12) - "niewłaściwe wskazanie kwoty VAT, jako czynnika cenotwórczego, przy sformułowaniu postanowień w SIWZ (...), zobowiązujące wykonawców do podania kwoty podatku VAT z uwzględnieniem stawki obowiązującej w dniu składania ofert, nie podlega poprawieniu na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 lub 3 ustawy i stanowi błąd w obliczeniu ceny oferty".

Co istotne, błąd w podaniu stawki podatku VAT musi się odnosić do ceny za całość świadczenia. Nie można odrzucić oferty, w której błąd został popełniony w jakimś elemencie składowym ceny, jeżeli nie ma on wpływu na cenę dotyczącą całości świadczenia,

Autor: Witold Jarzyński

Wzajemne rozliczenia między partnerami konsorcjum nie podlegają VAT

Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, wzajemne rozliczenia między partnerami konsorcjum zawiązanego w celu realizacji zamówienia publicznego nie podlegają VAT. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który stwierdził, że "do podziału kosztów i przychodów przez lidera konsorcjum na podstawie not obciążeniowych i uznaniowych nie można zaliczyć ani do dostaw towarów, ani do świadczenia usług przez lidera na rzecz partnerów lub też odwrotnie. Sąd uzasadnił, że partnerzy konsorcjum przekazują towary i usługi na rzecz lidera i wszyscy otrzymują wynagrodzenie. Nie można jednak utożsamiać podziału kosztów i przychodów z ceną za dostawę towarów lub świadcenie usług. Rozliczenie kompleksowe ma nastąpić między konsorcjum a zamawiającym i dopiero wtedy można mówić o stosunku prawnym, w którym dochodzi do dostawy towarów i świadczenia usług objętych VAT".

Więcej na ten temat: Spółki z konsorcjum nie rozliczą podatku

Wyrok WSA w Poznaniu z 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 880/11.

W przetargu ważna jest stawka podatku

Określenie w ofercie ceny z nieprawidłową stawką VAT to błąd w obliczaniu skutkujący odrzuceniem oferty. To sedno dwóch jednobrzmiących uchwał Sądu Najwyższego z 20 października 2011 r. (sygnatury akt III CZP 52/11 i III CZP 53/11) - czytamy w dzienniku Rzeczpospolita. Nie jest to tym samym omyłka, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., który stanowi, iż zamawiający poprawia inne omyłki polegajace na niezgodnosci oferty ze specyfikacja istotnych warunków zamówienia, niepowodujace istotnych zmian w tresci oferty.

Więcej: Rzeczpospolita, W przetargu ważna jest stawka podatku

Autor: Witold Jarzyński